Spiegelbijeenkomsten: verbeteren van zorg vanuit de deskundigheid van de patiënt

Waarde gedreven zorg, waarbij de patiënt centraal staat. Daar wil iedereen in de zorg voor gaan. Maar in de waan van de dag is het vaak lastig om bewust te reflecteren op de belevingswereld van de patiënt. Spiegelbijeenkomsten zijn een krachtig hulpmiddel om helder te krijgen wat nu daadwerkelijk waarde is voor de patiënt en waar mogelijkheden voor verbetering zijn.  

Wat is een spiegelbijeenkomst?
In een spiegelbijeenkomst vindt er een groepsgesprek met ervaringsdeskundige patiënten/cliënten plaats. Het gesprek wordt begeleid door een onafhankelijk gespreksleider. De deelnemers zitten in een kring en delen hun ervaringen over een concreet zorgproces of thema. Kenmerkend aan een spiegelbijeenkomst is het feit dat de betrokken zorgverleners, idealiter van alle disciplines, om de kring heen zitten en uitsluitend toehoorder zijn.

Wat levert het op?
De kracht van een spiegelbijeenkomst is de directe confrontatie met de ervaringen van de patiënt/cliënt; zowel positief als negatief. Het vergroot de patiëntgerichtheid van zorgprofessionals en biedt leerpunten die omgezet kunnen worden naar concrete actiepunten voor verbetering.  

Tips voor een succesvolle spiegelbijeenkomst

  • Zorg voor een goede voorbereiding; het werven en uitnodigen van deelnemers kost tijd.
  • Bij een spiegelbijeenkomst zijn 8-12 ervaringsdeskundigen aanwezig en maximaal 15-20 betrokken zorgverleners.
  • Is de groep ervaringsdeskundigen relatief klein? Houd hier dan rekening mee in het aantal aanwezige zorgverleners.
  • De duur van een bijeenkomst is ongeveer 1,5 uur. Behoren werkenden tot de doelgroep? Plan de bijeenkomst dan in de avonduren.  
  • Zorg voor een goede afspiegeling van de doelgroep.
  • Zorg voor een goede gespreksleider die onafhankelijk en bekwaam is. Naast een gespreksleider is een notulist onmisbaar. Op deze manier kan de gespreksleider zich volledig richten op het begeleiden van het proces.
  • Belangrijk is dat zorgverleners geen commentaar geven gedurende het kringgesprek. Geef aan het eind wel de mogelijkheid om informatieve vragen te stellen over onduidelijkheden.
  • Zorg voor terugkoppeling naar de deelnemers. Bijvoorbeeld door het versturen van een samenvatting van de positieve- en leerpunten of het benoemen van de eerste op te pakken 'quick-wins'.
  • Een bijeenkomst levert veel leerpunten op. Deze leerpunten moeten door de betreffende afdeling(en) omgezet worden naar concrete verbeteracties. Zorg voor een structurele opvolging van deze verbeteracties, idealiter vanuit de bestaande verbeter- en beleidscyclus

Meer weten?
Q-Consult Zorg biedt ondersteuning bij het opzetten, organiseren en begeleiden van Spiegelbijeenkomsten. Meer weten over wat Q-Consult Zorg kan betekenen voor uw organisatie? Neem contact op met consultant Lieve van Vlijmen.