Kwaliteitsadviseur speelt onmisbare rol bij inzet e-health

Kwaliteitsadviseur speelt onmisbare rol bij inzet e-health

De afgelopen weken heeft de inzet van e-health een enorme vlucht genomen. Juist in deze tijden van (spoed)opschaling is het belangrijk om de kwaliteit en veiligheid van zorg te waarborgen. Het toetsingskader ‘Inzet van e-health door zorgaanbieders’ van de IGJ is hierin ondersteunend. In de praktijk merken we echter dat kwaliteitsadviseurs niet tot nauwelijks betrokken zijn bij de inzet van e-health. Een gemiste kans. Zij spelen wel degelijk een belangrijke rol! We sommen de belangrijkste ‘e-health taken’ van de kwaliteitsadviseur op en geven hierbij enkele tips.

1. Bepalen toegevoegde waarde: de inzet van e-health is een middel en geen doel op zich. Kwaliteitsadviseurs dienen continu kritisch te zijn over hoe en in welke mate e-health bijdraagt aan de doelen van de organisatie en het leveren van de gewenste kwaliteit van zorg. Zij werken hierbij van binnen naar buiten: van ’de bedoeling’ van de organisatie naar de leefwereld van de cliënt en vervolgens naar de systeemwereld. 

2. Analyseren e-health readiness: niet elke organisatie is klaar voor de (spoed)opschaling van e-health. Het versneld invoeren van e-health kan leiden tot risico’s voor de kwaliteit en veiligheid van de zorg als de organisatie er niet klaar voor is. Enkele belangrijke voorwaarden voor (spoed)opschaling zijn: het op orde hebben van IT-beheer, digivaardigheid van medewerkers en vraaggericht werken1. De kwaliteitsadviseur heeft goed zicht op een deel van deze voorwaarden en weet in hoeverre de organisatie klaar is voor de (spoed)opschaling van e-health.

3. Bewaken procedures: de kwaliteitsadviseur dient na te gaan of de juiste procedures worden gevolgd en heeft een adviserende rol richting het lijnmanagement wanneer aanpassingen nodig zijn. Het toetsingskader van de IGJ geeft duidelijke handvatten (Hoofdstuk 2. Invoering en gebruik van E-health producten en -diensten). De kwaliteitsadviseur doet er goed aan een risicoanalyse op te stellen en de Plan-Do-Check-Act cyclus te monitoren en te borgen.

Voorbeeld gebruik Toetsingskader IGJ

Wouter: “Op dit moment ben ik adviseur bij een grote VVT-instelling. Ik stel businesscases op voor twee e-health producten (Medido en Sensara). Het toetsingskader e-health helpt mij bij het in kaart brengen van de randvoorwaarden voor het inzetten van deze producten en het nemen van de juiste stappen in het proces. Zo ben ik nagegaan welk beleid er is rondom e-health binnen de organisatie en aan welk programma van eisen de producten moeten voldoen.”

4. Monitoren gevolgen: een (spoed)opschaling van e-health kan onvoorziene gevolgen hebben voor de kwaliteit en veiligheid van de zorg. De kwaliteitsadviseur is bij uitstek degene die verantwoordelijk is voor het monitoren van de gevolgen middels de inzet van kwaliteitsinstrumenten. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de volgende instrumenten:

  • prospectieve risicoanalyse: geeft inzicht in de risico’s van toepassingen.
  • themagerichte audit of traceraudit: geeft inzicht in de (specifieke) algehele waarde van digitale instrumenten.
  • cliënttevredenheidsonderzoek (CTO): geeft de tevredenheid over e-health weer. 
  • incidentmeldingsysteem: geeft weer in hoeverre incidenten verband houden met e-health.

5. Evalueren en delen best practices en verbeterpunten: de kwaliteitsadviseur dient de resultaten op e-health vanuit de kwaliteitsinstrumenten te evalueren met zijn collega’s en de betrokkenen. Op basis van deze evaluatie heeft de kwaliteitsadviseur zicht op de best practices. In overleg en/of samen met andere functionarissen legt de kwaliteitsadviseur de verbeterpunten neer op de juiste plekken in de organisatie. 

6. Leren van elkaar: de afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in het creëren van lerende netwerken. Gebruik deze netwerken: hoe zetten andere organisaties e-health in? Wat werkt wel en wat niet? Het toetsingskader is nog vrij nieuw. Neem nieuwe kennis en ervaringen van collega-instellingen in je op. Wees oprecht nieuwsgierig naar de wijze waarop e-health wordt ingezet en probeer het toetsingskader goed (niet star) te interpreteren. Denk hierbij aan toepassingen zoals beeldbellen en e-consulten maar ook aan thema’s zoals toezicht en het opleiden van zorgprofessionals. Het is de kunst om de komende jaren meer structuur te geven aan de verantwoorde inzet van e-health en het delen van succes- en faalfactoren. Leren binnen en buiten de organisatie staat daarin centraal.

Medewerkers gaan het gesprek met de cliënt aan over de vraag in hoeverre zij openstaan voor digitale middelen en informeren hen over de voor- en nadelen van e-health.

Kortom: stel je als kwaliteitsadviseur proactief op in de snelle, innovatieve wereld van e-health. Je bent van grote meerwaarde. 

Q-Consult Zorg ondersteunt organisaties op het gebied van e-health. In de toolbox E-health vindt u, naast concrete stappen om tot de inzet van e-health te komen, tips voor opschaling en borging van e-health (fase 5 - 7).  

Specifiek voor kwaliteitsadviseurs hebben wij de training 'Rol van de kwaliteitsadviseur bij de inzet van e-health' en de training ‘Auditaanpak E-health’ ontwikkeld.