Zowel de vraag naar ondersteuning als de rol van het Leerhuis[1] binnen het ziekenhuis verandert. Zorgprofessionals hebben andere opleidingswensen en het ziekenhuis en de omgeving vragen andere competenties van haar zorgprofessionals. Welke ontwikkelingen moet het Leerhuis doormaken en wat zijn de succesfactoren voor de toekomst? Dit bespraken we met managers en adviseurs van verschillende Leerhuizen tijdens de intervisiebijeenkomst op donderdag 28 september bij ons op kantoor. De belangrijkste conclusies zetten wij hier voor u op een rij.

Wat heeft de organisatie nodig om een lerende organisatie te zijn en wat hebben wij zelf nodig om onze rol als opleidingsadviseur goed uit te kunnen voeren? Hoe verander je gedrag? Hoe zorg je ervoor dat medewerkers niet gedwongen leren, maar juist intrinsiek gemotiveerd zijn om zich verder te ontwikkelen? Dit is een greep uit de vragen die de revue passeerden tijdens de intervisiebijeenkomst ‘Het Leerhuis van de toekomst’. Op basis van de discussies die zijn gevoerd en conclusies die zijn getrokken, kunnen we een beeld schetsen van het Leerhuis van de toekomst, kijkend naar 5 onderdelen.

1. Visie en leiderschap

Het Leerhuis van de toekomst heeft een leider met een duidelijke visie. Een visie die bovendien door iedereen binnen het Leerhuis wordt uitgedragen. De mensen maken het ziekenhuis en door de dynamiek van de zorg is het belangrijk een continu lerende organisatie te zijn. Dit kan alleen wanneer dit expliciet vanuit de leiding van het ziekenhuis op de agenda wordt gezet. Kijk bijvoorbeeld naar de speerpunten van het ziekenhuis (meerjarenplannen) en hoe hierin leren is opgenomen. Daarmee gaat u prospectief aan de slag met het lerend vermogen van uw zorgorganisatie.

2. Gevarieerd team

Het Leerhuis van de toekomst bestaat uit een team met een diversiteit aan medewerkers. Idealiter zijn bijvoorbeeld alle generaties (babyboomer, X en Y) hierin vertegenwoordigd, waarbij elke generatie zijn eigen meerwaarde biedt. Boeiend is ook om na te gaan wat er in uw organisatie gebeurt wanneer er een generatie ontbreekt of wegvalt? Ontbreekt er in dat geval essentiële kennis of ervaring? En wie vangt dit op of neemt de rol misschien wel over? Met een gevarieerd team kunt u optimaal inspelen op de gevarieerde klanten in het ziekenhuis én hun wisselende wensen.

Daarnaast vormt het Leerhuis van de toekomst ook een team met andere (traditionele) teams in de organisatie. Het Leerhuis en HRM vormen samen de nieuwe afdeling ‘Organisatieontwikkeling’ en het is voor te stellen dat het Leerhuis samen zal gaan met de afdeling Kwaliteit. De professional wil immers kwaliteit leveren en moet zich vanuit die behoefte wel continu verder blijven ontwikkelen. De samenvoeging van deze afdelingen zal een andere dynamiek brengen, waardoor nieuwe ideeën ontstaan en de link met de praktijk zichtbaarder is. De verantwoordelijkheid, het eigenaarschap en de leervraag komen nog meer bij de professional te liggen: wat heb jij nodig om meer kwaliteit te kunnen leveren?

3. Plaats in centraal management

Het Leerhuis-team van de toekomst heeft een plaats in het centraal management van het ziekenhuis. Hierdoor heeft het Leerhuis een centrale plaats op de agenda en openen zich meer deuren naar innovatie. Deze plaats in het centraal management kan op meerdere manieren worden ingevuld. Denk bijvoorbeeld aan een plaats in het Raad van Bestuur of door leden van het centraal management deel te laten nemen aan een begrotingsopleidingscommissie. Dit creëert meer draagvlak en zorgt ervoor dat men meer over het doel van opleidingen nadenkt: men maakt een opleidingsplan in plaats van een ‘trainingslijst’.

4. Als opleidingsadviseur een voortdurende wisselende rol

De uitdaging in de functie van opleidingsadviseur is dat je uit enthousiasme het eigenaarschap van het leren weleens naar jezelf toe kan trekken. Daarmee loop je het risico dat je jezelf buiten spel zet. De opleidingsadviseur van de toekomst moet daarom een wisselende rol hebben in het speelveld van het ziekenhuis. Op basis van wat medewerkers of de organisatie nodig hebben, ben je de ene keer de verbinder of regisseur, de andere keer de doorbreker en soms juist de stille kracht. Houd er hierbij wel rekening mee dat dit verwarrend voor collega’s kan zijn. Zij kunnen namelijk niet meer elke keer dezelfde rol van je verwachten. Wees er daarom bewust van dat je rol niet zo duidelijk is als je zelf mogelijk denkt en zorg voor transparantie. Communiceer duidelijk wat je van de ander verwacht en wat zij van jou mogen verwachten als opleidingsadviseur.

5. Verbinding!

Wat in je rol echter wel altijd als rode draad blijft, is het opzoeken van de verbinding. Als opleidingsadviseur moet je op de hoogte zijn van wat er speelt in de organisatie en waar hulp nodig is. De opleidingsadviseur was eerder meer afwachtend en uitvoerend, waarbij men met de vraag naar jou toe kwam. Nu en in de toekomst ga je zelf op zoek naar de behoefte en overkoepelden vraag. Hiervoor zijn adviesvaardigheden ook een belangrijke voorwaarde. Je moet namelijk tot de kernvraag kunnen komen en in sommige gevallen ook een ander voorstel kunnen doen.

[1] Met Leerhuis bedoelen we ook de Academie, de afdeling Opleidingen en HRD binnen het ziekenhuis.

Meer weten?

Wilt u meer weten over het Leerhuis van de toekomst en hoe u uw organisatie kan helpen transformeren tot lerende organisatie? Senior adviseurs en trainers Nathalie van Vemde en Myriam Martens gaan hier graag met u over in gesprek.